Eerste gezamenlijke rapportage laat hoog aantal spoed- en crisisopnames in de palliatieve terminale zorg zien

VPTZ en AHzN brengen gezamenlijke cijfers uit –

Vandaag presenteren Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg (VPTZ) Nederland en Associatie Hospicezorg Nederland (AHzN) hun gezamenlijke Registratierapportage. Deze jaarlijkse rapportage geeft een kwantitatief beeld van de palliatieve terminale zorg en maakt ontwikkelingen en trends in de sector zichtbaar. Dit jaar hebben beide koepels hun lidorganisaties voor het eerst ook gevraagd naar spoed- en crisisopnames. In de thuissituatie wordt in een kwart van alle gevallen een vrijwilliger ingezet binnen 24 uur na aanmelding. Ruim de helft van alle aangesloten hospices biedt crisisopnames. Dit betreft een opname na acht uur ’s avonds of in het weekend. In totaal ging het in 2023 om 350 opnames.

“Het is jammer dat VPTZ-vrijwilligers in veel gevallen in thuissituaties pas laat in de terminale fase ingezet worden. Het zou ons inziens beter zijn als dit eerder gebeurt in het belang van zowel de cliënt als van de naasten. Wij pleiten er dan ook voor dat verwijzers zoals huisartsen en verpleegkundigen de mogelijkheid van de inzet van vrijwilligers in de thuissituatie in een vroeger stadium aankaarten. Wij hebben voor hen een speciale folder beschikbaar en organiseren regelmatig webinars voor zorgprofessionals om hen te wijzen op de waarde van vrijwilligers bij mensen in de laatste levensfase thuis”, aldus Carla Aalderink, directeur VPTZ Nederland.

Angela Kallewaard, voorzitter AHzN vult aan: “Door de dubbele vergrijzing en gebrek aan zorgpersoneel zal de druk op de terminale thuiszorg en hospicezorg alleen nog maar groter worden. Reden te meer om spoed- en crisisopnames te voorkomen en de capaciteit van de formele en informele zorg toereikend te houden.”

Completer beeld laatste levensfase thuis en in de hospices
Iedere dag zetten duizenden vrijwilligers en beroepsmatige zorgverleners zich in voor mensen in de laatste levensfase en hun naasten: in hospices, thuis of in zorginstellingen. Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg Nederland is de landelijke vereniging van organisaties die met vrijwilligers ondersteuning bieden in de laatste levensfase. Associatie Hospicezorg Nederland is de koepel van hospices die staan voor hoogwaardige hospicezorg geleverd door geschoolde vrijwilligers, gespecialiseerde verpleegkundigen en verzorgenden gezamenlijk. Dit jaar hebben deze twee koepelorganisaties de jaarlijkse uitvraag onder hun leden gecombineerd. Dit levert een completer beeld op van de hospicezorg in Nederland en de ondersteuning door vrijwilligers van mensen in de laatste levensfase thuis.

Cijfers 2023
Beide koepels hebben gezamenlijk hun lidorganisaties bevraagd op het gebied van cliënten, vrijwilligers, coördinatoren, verpleegkundigen/verzorgenden en financiën en deze totalen zijn samengevoegd. In 2023 zijn in totaal 16.692 cliënten in de laatste fase van hun leven ondersteund. Gezamenlijk waren vorig jaar ruim 14.500 vrijwilligers beschikbaar voor de hulp aan mensen in de laatste levensfase en hun naasten. Dit blijkt uit deze gezamenlijke Registratierapportage 2023. Van deze vrijwilligers is 73% alleen actief in hospices, terwijl 19% van de vrijwilligers alleen actief is bij ondersteuning thuis. Slechts 8% van de vrijwilligers is actief in de thuissituatie én in het hospice. In totaal hebben deze vrijwilligers 1.590.820 uren besteed aan de directe zorg aan cliënten. Dit betreft de zorg aan het bed, de inzet van gastvrouwen/heren en de kookvrijwilligers.

Niet altijd een hospicebed vrij
Uit het rapport blijkt dat bijna 7.500 aanmeldingen niet geleid hebben tot een opname in een hospice. De belangrijkste reden die hiervoor gegeven wordt, is een tekort aan hospicebedden. Ruim 1.000 aanmeldingen voor vrijwillige ondersteuning in de thuissituatie konden niet gerealiseerd worden. De voornaamste reden hiervoor is dat de cliënt al overleden was.

Het gezamenlijke rapport is te vinden in de bijlage, op vptz.nl/vptz-in-cijfers en op ahzn.nl/factsheet. In juli wordt het rapport uitgebreid met de uitkomsten over de financiën.